پژوهش نام پژوهش
کیفی/ بنیادی/ توصیفی تأکید بر شفافیت بهعنوان یکی از مؤلفه های حکمرانی خوب فاطمه خرقهپور
(1390) شــ ف اف ی ت بهع ن وان یک ی از مــؤل ف ههــای ح ک م ران ی م طــل وب در اســ ن اد بی ن ال م ل لی و نظام ح ق وق ی ای ران
کیفی/ بنیادی/ توصیفی/ رویکرد تفسیری تأکید بر جنبه استراتژیک و
سیاست گذاری مقوله حکمرانی
خوب فرشاد علیخانی
(1388) حکمرانی شایسته: الگویی اسـتراتژیک درم دیریت توس عه کش ورهای نف تخی ز مطالع ه تطبیق ی کش ورهای نف تخی ز صـادرکننده نفـت عضـو سـازمان اوپـک 1996 ـ 2004
کیفی/ بنیادی/ توصیفی/ رویکرد تفسیری تأکید بر مشارکت سیاسی و
پاسخ گویی به عنوان تعدادی از مؤلفه های حکمرانی خوب اکرم حمیدپور (1389) ح ک م ران ی شــ ای ســ ت ه در ق ان ون اســ اســ ی ج م ه وری اســ لام ی ایران با تــ أک ی د بر م ش ارک ت س ی اس ی و پاس خ گ وی ی
کمی/ بنیادی ـ کاربردی/ توصیفی ـ رابطه ای تأکید بر شاخصها و مؤلفههای ارائه شده بانک جهانی/ رویکرد
اقتصادی پروانه سلاطین
(1390) تأث ی رح ک م ران ی خ وب ب ر رش د اق ت صـ ادی در گ روه ک شـــــ وره ای م ن ت خ ب (OECD و
(OPEC
کیفی/ بنیادی/ توصیفی/ روش نظریه برخاسته از داده ها درنظرگرفتن سه جزء ملت، دولت و نهادهای مدنی/ شناسایی عوامل چندگانهای به عنوان مؤلفه های ملت سازی غزاله طاهری عطار
(1390) ال گ وی م لتســــازی در پرت وی ح ک م ران ی خ وب
کمی/ بنیادی ـ کاربردی/
توصیفی/ روش پیمایشی بررسی رابطه بین حکمرانی خوب و دولت الکترونیک اعلایی اردکانی
(1390) سنجش شاخص های حکمرانـی خـوب ونقش دولت الکترونیک در آن
کمی/ کاربردی/ توصیفی/
روش معادلات ساختاری تأکید بر عوامل فرهنگی و فنی با
موضوع حکمرانی الکترونیک فرزانه الیاسی (1391) تأث ی ر عوام ل ف ره ن گ ی و ف ن ی بر ح ک م ران ی ال ک ت رون ی ک
به طورخلاصه، انتقادهای واردشده به سوابق داخلی را مـی تـوان بـه صـورت زیـر بیـان کـرد:
هیچ یک از این پژوهش ها از دیدگاه کاربرد فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی به بررسـیموضوع حکمرانی نپرداخته اند و فقط به بیان این موضوع از دیدگاه های محـدود بـه حکمرانـی وحکمرانی خوب که نسبت به مقوله حکمرانی الکترونیک و حکمرانی خوب الکترونیک محدودتر و سنتی تر است، بسنده کرده اند و حتی جزء موارد معدود و انگشت شماری که به مرحله اسـتخراج وشناسایی عوامل و مؤلفه های موضوع حکمرانی و حکمرانی خوب وارد شده اند، هیچ یک در مرحله شناسایی و ارائه چارچوب یا مدل وارد نشدهاند. نتایج بررسی های سوابق خارجی در جدول 2 ارائه شده است.
جدول 2. نتایج بررسی های سوابق خارجی در زمینه حکمرانی، حکمرانی خوب، حکمرانی الکترونیک

محدودیت ها مزیت ها ویژگی های برجسته نام مدل
یا چارچوب
نادیــده گرفتــه شــدن بعضــیعوامـــل/ بـــی اطلاعـــی از بـــه کـــارگیری چـــارچوب و اجرایی شدن آن تأکید بر جنبه های مختلف مـدیریتاستراتژیک/ تنوع عوامل در چارچوب ارائه شده ارائه شده توسط محققان ایرانی در سال 2009 . اسـتفاده از رویکـردفراترکیب / بهره گیری از رویکـردفراتنوگرافی A Foresight based
Framework for E-
Government
Strategic Planning
تأکیـ د بیشـ تر بـ ر مقولـ ه فنــاوری هــای اطلاعــاتی وارتباطی قابلیت به کارگیری در سطح شرکتی و محلی/ دارای رهنمودهای اجرایی برای هر فاز ارائه شده توسط گـروه مشـاورهای گارتنر/ پرکاربرد/ تأکید بـر قالـبپـــارادایمی و تئوریـــک/ مـــدل چندمرحلــه ای/ دارای دو نســخه اصلی و تعدیلشده و بـا خاصـیتبلوغ Gartner
بــی تـ وجهی بــه فنـ اوری اطلاعات و ارتباطات در مدل/ چارچوب نیمه یکپارچه بهــره منــدی از مــدل دموکراتیــک اجتماعی و دولت الکترونیک/ تأکیـدبر بسیاری از مؤلفه هـای حکمرانـیالکترونیک چارچوب مفهـومی سـال 2013 / روش س نتز/ چ ارچوب ارزی ابی/ چارچوب ارائه نتایج/ درنظرگرفتن ابعـــاد چهارگانـــه ســ ازمانی، اقتصادی، اجتماعی و محیطی Electronic
Governance for
Sustainable
Development —
Conceptual state framework and of research
مشــکلات در بــه کــارگیری/ نداشتن رهنمودهای اجرایـی / ارزیابی نکردن مدل مدل ایـالتی (محلـی )/ لحـاظ کـردنچهــار ســطح و جنبــه در موضــوعحکمرانی الکترونیـک / جنبـه سـطحمحلی، ملی و جهـانی / کارکردهـایاســتراتژیک، قــانونی و عملیــاتی / بازیگران خصوصی، دولتی و بخـشسوم/ به کارگیری فناوری اطلاعـاتدر وضعیت های اطلاعـات، تعامـل وتبادل ارائه شده توسط فینگر و پکـود در ســـال 2003 / دارای رویکـــرد یکپارچــــه/ دارای چــــارچوب مفهومی New Information and Communication
Technologies
(NICTs)
ادامه جدول 2
محدودیت ها مزیت ها ویژگیهای برجسته نام مدل
یا چارچوب
توجه و تأکید فنی و تکنیکی محدود مناسب بـرای بسـیاری از کشـورها/ به کار گرفته شده توسـط بسـیاری ازکشـــورها/ تأکیـــد بـــر موضـــوع استراتژی/ قابلیـت بـه کـارگیری درســــطح ملــــی / درنظرگــــرفتن شــاخص هــای بســیاری در زمینــهحکمرانی الکترونیک ارائه شده توسط سازمان توسعه و همکــاری اقتصــادی / دارای بعد بـین المللـی بـا دو نسـخهاصــلی و تعــدیلشــده/ دارای رهنمودهــای اجرایــی / مــدل چندمرحله ای برای پیاده سـازیحکمرانی الکترونیک OECD
ن اتوانی در پاس خگ ویی ب ه تم ام سؤال های تحقیق دارای فازه ای اجرای ی/ تأکی د ب ر نیازهـــای شـــهروندان / قابلیـــت مشارکت کلیـه شـهروندان در تمـاممراحل از همان فاز اول ارائه شـده توسـط کسـکینین وکوســـــا/ دارای خاصـــــیت چندمرحلــه ای و هفــت فــاز / شهروندمحور همه پرسی در حکمرانی الکترونیک
اجــرای زمــانبــر/ فراینــد ســخت دریاف ت عقای د و ش نیدن صــدایشهروندان تأ کید برگروه های مختلف و ترکیـبنیازهــای شــهروندان / تأکیــد بــرجنبه های سیاسی و خط مشی گذاری و فرایندهای سیاسی ارائــه شــده توســط کارســون،هندریکس و پالمر در سالهای 2003 و 2006/ شهروندمحور شهروندمحور حکمرانی الکترونیک

به طور خلاصه، انتقادهای واردشده به سوابق خارجی، مشکلات مربوط به مطالعات مفهومی و ارائهنکردن مدل های توسعه یافته با استفاده از روششناسی های مطالعاتی دقیق است؛ برخی ابعـادمحدودی دارند و مدلها و چارچوب های عملیاتی ندارند؛ ابعاد درنظرگرفته پویا نیستند و برای آنها شاخصهای کاملی لحاظ نشده است؛ برخی از آنها نمی توانند به تمام سؤال های پـژوهش پاسـخدهند؛ گاهی بیشتر بر مقوله فناوری های اطلاعـاتی و ارتبـاطی تأکیـد کـردهانـد و گـاهی توجـهمستقیمی به فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدل نداشته اند.
اهداف پژوهش
در این پژوهش تلاش شده است تا مدل حکمرانی خوب الکترونیک در حوزه آموزش الکترونیـکدر ایران طراحی و ارائه شود. بنابراین، مهم ترین هدف یا به بیانی، هدف اصلی و اساسی پـژوهش،تدوین و ارائه الگویی مناسب در زمینه حکمرانی خوب الکترونیک در ایران است. بـرای دسـتیابیبه هدف اصلی یادشده، مجموعه اهداف فرعی زیر تدوین شدهاند:
شناسایی و تعیین ابعاد حکمرانی خـوب الکترونیـک در حـوزه آمـوزش الکترونیـک درایران؛
شناسایی دلایل و ضرورت های ایجاد حکمرانـی خـوب الکترونیـک در حـوزه آمـوزشالکترونیک در ایران؛
شناسایی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر حکمرانی خوب الکترونیـک در حـوزه آمـوزشالکترونیک در ایران؛ 4. شناسایی عوامـل زمینـه ای مـؤثر بـر حکمرانـی خـوب الکترونیـک در حـوزه آمـوزشالکترونیک در ایران؛
شناسایی راهبردهای تحقق حکمرانی خوب الکترونیک در حوزه آموزش الکترونیـک درایران؛
شناسـایی نتـایج و پیامـدهای ایجـاد حکمرانـی خـوب الکترونیـک در حـوزه آمـوزش الکترونیک در ایران.
روش شناسی پژوهش
از آنجا که این پژوهش به دنبال درک بهتر موضوع حکمرانی خوب الکترونیک در حـوزه آمـوزشالکترونیک، افزایش دانش و بررسی و مطالعات نظـری در ایـن زمینـه اسـت و قصـد دارد مـدلحکمرانی خوب الکترونیک را با تأکید بر حوزه آموزش الکترونیک در ایران طراحی و ارائه دهد، از نظر هدف، پژوهشی بنیادین محسوب می شود. همچنین این پژوهش از نظر گـردآوری داده هـا ازنوع تحقیقات توصیفی است؛ چراکه داده ها به صـورت طبیعـی و بـدون دسـت کـاری جمـع آوری می شوند. افزون بر این، برای ساخت تئوری و طراحی مدل حکمرانی خـوب الکترونیـک در حـوزهآموزش الکترونیک ایران، از روش تحقیق کیفی با سه استراتژی فراترکیـب1، نظریـه برخاسـته از دادهها2 و مصاحبههای اکتشافی کیفی3 استفاده خواهد شد.
در این پژوهش، به دلایل زیر استفاده انفرادی یا مجزای هریک از سه روش فراترکیب، نظریه برخاسته از داده ها و مصاحبه های پژوهش کیفی چندان مطلوب به نظر نمی رسد:
پدیده حکمرانی خوب الکتـرونیک ضمـن آنکه با مباحث رفتاری و تصمیم های انسانی عجین است، صرفاً نوعی موضوع رفتاری نیست و با مباحث فنی، تکنولوژیکی و ساختاری نیز بـه شـدت ارتباط دارد؛ در حالی که نظریه برخاسته از داده ها قابلیـت بـه سـزایی در مطالعـات رفتـاری دارد . محقق در این پژوهش با به کارگیری روش فراترکیب، ضمن کمک بـه اشـباع نظـری مفـاهیم و کدهای استخراجشده از روش نظریه برخاسته از داده ها، کمبودهای آن را نیز جبران کـرده اسـت .
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Metasynthesies
Grounded Theory
Interview
اشتراس و کوربین نیز در مطالعات خود، بر رفت و برگشت بین متون علمی و مصـاحبه هـا تأکیـدکردند، اما آنها هنگام مراجعه به متن و استفاده از کدگذاری سه مرحله ای (باز، محوری و انتخابی) برای تحلیل متون علمی و استخراج مدل نظری فرایندی از آن، به استفاده از الگوی ساختاریافته و سیستماتیکی توجهی نداشتند.
از سوی دیگر، روش فراترکیب روشی است که تنها متون علمی را مبنا قرار می دهد؛ در واقـع نظر مصاحبهشوندگان در جلسه های مصاحبه اکتشافی کیف ی و ارسال پرسشنامه هـای نظرخـواهی به شکل دلفی الکترونیک را برای پالایش مفاهیم و کدهای استخراجی به صورت جهت دار مد نظر قرار می دهد؛ بنابراین، استفاده تنها از روش فراترکیب نیز سبب نادیده انگاشتن بستر موضوعی این مطالعه می شد. از سوی دیگر، مفهوم شبکه پذیری در این تحقیق، مفهـومی فراینـدی اسـت کـه روش فراترکیب به رغم توانایی زیاد در شناسایی ابعاد و اجزای این پدیده، قادر به مـدل کـردن آن نیست و محقق با استفاده از مزیتهای کدگذاری سه مرحلـه ای تئـوری برخاسـته از داده هـا ایـن کمبودهای روش فراترکیب را برطرف کرده است.
همچنین، روش مصاحبه های اکتشاف ی کیفی میتواند هـم بـه عنـوان روشـی مسـتقل بـرای جمع آوری داده های کیفی استفاده شود و هم به عنوان روشی برای تکمیل سایر روش ها، بـه ویـژه برای تطبیق داده های به دستآمده از روشهای گوناگون و بررسی اعتبار داده ها به کار رود. در این پژوهش از روش مصاحبه های اکتشاف ی کیف ی برای اکتساب کدهای نهایی استخراج شده، مفاهیم و مقوله های کلی در مرحله دوم، یعنی بـومی سـاز ی مـدل طراحـی شـده بـرای حکمرانـ ی خـوب الکترونیک در حوزه آموزش ایران استفاده شده است.
فراترکیب شیوهای است که در آن نتایج گروهی از تحقیقات کیفی کنار هم گذاشته می شود و محصول نهایی مفهوم و تفسیری جامع و نو از پدیده بررسی شـده ارائـه مـی دهـد ( سندلوسـکی، دوچرتی، امدن، 1997: 371-365؛ زیمر، 2004: 318-311). در این پـژوهش، در روش شناسـیفراترکیب از روش هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو (2003 و 2007) بهره برده می شـود. ایـنمدل برای انجام فرایند تحقیق در پژوهش هایی که با این روش انجام می شوند، بیشترین استفاده را دارد. مراحل این روش به ترتیب شامل تنظیم سؤال تحقیق، بررسی نظام مند متون، جست وجـوو انتخاب مقال ههای مناسب، استخراج اطلاعات مقاله، تجزیه و تحلیل و ترکیب یافته های کیفی، کنترل کیفیت و ارائه یافته هاست.
روش شناسی نظریه برخاسته از داده ها، نوعی استراتژی کیفی است که برای تدوین تئوری در مورد نوعی پدیده بهصورت استقرایی، مجموعه ای سیستماتیک از رویه ها را به کار می برد (کوربین و اشتراس، 1990: 21-3) که از طریق آن تئوری بر مبنای مفاهیم اصلی به دست آمـده از داده هـا،شکل میگیرد. این استراتژی از نوعی رویکرد استقرایی بهره می بـرد ، یعنـی رونـد شـکل گیـریتئوری در این استراتژی حرکت از جزء به کل با توجه به محور اصلی بررسی است. هـدف عمـدهآن تبیین پدیده از طریق مشخص کردن عناصر کلیدی مفاهیم (مفهوم ها)1، مقوله ها (طبقه هـا )2 و قضیه ها (فرضیه ها)3 و طبقه بندی روابط این عناصر درون بستر و فرایند آن پدیده است (کوربین و اشـتراس، 1990: 21-3). در اینجـا تحلیـل داده هـا بـا »کدگـذاری بـاز« (شناسـایی مقولـه هـا، مشخصهها4 و ابعاد5) آغاز می شود، با »کدگذاری محوری« (بررسی شرایط، راهبردهـا و پیامـدها ) ادامه می یابد و با »کدگذاری انتخابی« (شکل دادن نظریه حول یک مقوله) پایان می پذیرد. در این پژوهش، روش هفت مرحله ای فلینت (1998) شامل گام های انتخاب پدیده بررسی شـده، انتخـاب بستر تحقیق، انتخاب منابع جمع آوری داده ها، رعایت اصل بیطرفی6 ضـمن افـزایش حساسـیت نظری7، نمونه گیری نظری، تحلیل داده ها و ارزیابی نظریه صورت بندی شده، به کار برده مـی شـود (محمدیان، 1392).
مصاحبه پژوهش کیفی، شیوهای است که هدف آن جمع آوری توصیف هایی درباره جهان واقعی زندگی مصاحبهشونده در خصوص تفسیر معنای پدیده بررسی شده است. به زعم واله، در مرحله مصاحبه (نه در مرحله تحلیل)، هدف اصلی بهدست آوردن پاسخهای کمی نیست؛ بنابراین، هدف هر نوع مصاحبه پژوهش کیفی، نگاه به موضوع پژوهش از دیدگاه مصاحبهشونده و درک چگونگی و چرایی این منظر یا دیدگاه است (واله، 1983: 175). در این پژوهش از مدل چهارمرحله ای تعریف مسئله پژوهش، تدوین رهنمود مصاحبه، انتخاب مصاحبهشوندگان و تدوین رهنمود مصاحبه استفاده میشود.
یافته های پژوهش
بر اساس اهداف تحقیق و مباحث روش شناسی مطرح شده، نتـایج پـژوهش در دو مرحلـه سـاختتئوری و مدل حکمرانی خوب الکترونیک در حوزه آموزش الکترونیک ایـران و آزمـون تئـوری ومدل حکمرانی خوب الکترونیک در حوزه آموزش الکترونیک ایران بیان می شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Concepts
Categories
Propositions
Properties
Dimentions
Objectivity
Theoretical Sensitivity
مرحله نخست؛ ساخت تئوری و مدل حکمرانی خوب الکترونیـک در حـوزه آمـوزشالکترونیک ایران
در این پژوهش، به منظور ساخت تئوری یا نظریه جدید، روش تحلیل و کدگذاری دادههای کیفـیاشتراس و کوربین ارائه می شود که رویـه نظـام منـدی بـرای کشـف مقولـه هـا، مفـاهیم و ابعـاداستخراج شده از تئوری جدید است (اشتراس و کـوربین، 1998). براسـاس ایـن کدگـذاری در دو مرحله، یعنی هم براساس داده های به دست آمده از مطالعه پیشینه تحقیقات مرتبط (روش شناسـیفراترکیب) و هم داده های به دست آمده از مطالعات میدانی (روش شناسی نظریه برخاسته از داده ها و مصاحبه های اکتشافی کیفی)، به ساخت نظریه و ارائه مدل نظری اقـدام شـد تـا بتـوان پدیـدهناشناخته حکمرانی خوب الکترونیک را تشریح و تبیین کرد.
الف) روش شناسی فراترکیب
پس از تعیین سؤال های پژوهش، بهمنظور جستوجوی نظام مند، پیش از هر اقدام بایـد محـدودهجست وجو مشخص شود. برای این منظور تـلاش شـد بـا بررسـی مجموعـه مقـالاتی کـه طـیسال های 2000 تا 2013 در مجله ها منتشر شده است، واژگان کلیدی آنها انتخـاب شـوند. بـرایجست وجو، بر دو حوزه علمی »فناوری اطلاعات/ سیستمهای اطلاعاتی« و »حکمرانی، حکمرانی خوب، حکمرانی الکترونیک و حکمرانی خوب الکترونیک« تأکید شده است. در نتیجه جست وجـوو بررسی مجله های برتر منتخب و با استفاده از واژههای کلیدی مد نظر، درمجموع 275 مقالـه از مجموع مقالات تفکیک شدند؛ سپس متناسب با ماهیت این پژوهش، معیارهای پذیرش1 و عـدمپذیرش2 دیگری نیز برای تعیین محدوده تحقیق به منظور انتخاب یا حذف مقالات، در نظر گرفته شدند. در مرحله چهارم عملیـات غربـالگری، بـرای بررسـی کیفیـت متـدولوژی (روش شـناختی) تحقیقی هر یک از مقالات بررسیشده، از برنامه مهارت های ارزیابی حیاتی (CASP) استفاده شد که طی آن برای هر مقاله بر اساس ده معیار مطرح شده، امتیازی در نظر گرفته می شود. در نهایت نیز براساس گامهای فرایند غربال، از مجموع 275 مقاله اولیه، 85 مقاله نهایی انتخاب شد.
در شکل 1، خلاصه فرایند طی شده برای غربال مقال هها از مجله های برتر منتخب، همـراه بـا نتایج هر مرحله غربالگری به نمایش گذاشته شده است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
Inclusion
Exclusion

شکل 1. خلاصه نتایج جست وجو و انتخاب مقالات مناسب
براساس تحلیلهای صورت گرفته به کمک تحلیل محتوا روی 85 مقاله نهایی انتخاب شـده وبا روش کدگذاری باز اشتراس و کوربین (شرایط علیّ، شرایط زمینه ای، شرایط مداخله گـر، پدیـدهاصلی و ابعاد آن، اقدامات و پیامـدهای حکمرانـی خـوب الکترونیـک)، در مجمـوع 6 مقولـه، 13 مفهوم و 43 کد نهایی برای ابعاد مدل حکمرانی خوب الکترونیک، کشف و برچسب گذاری شدند.
یافته های این مرحله نشان داد، در مطالعات قبلی چنین مطالعه نظام مندی انجام نگرفته و در هـریک از مطالعات، بیآنکه ابعاد چندگانه پدیده حکمرانی خوب الکترونیک به صورت پویا و نظام منـددر نظر گرفته شود، فقط به جنبه خاصی از آن توجه شده است. نتـایج ایـن مرحلـه از تحقیـق درجد ول های 8-3 نشان داده شده است.

جدول 3. مقوله، مفهوم، کدهای نهایی و منابع استخراج شده مرتبط با شرایط علیّ
حکمرانی خوب الکترونیک
منابع استخراج کدها کدهای نهایی استخراجشده مفاهیم مقوله
ژئو و دیگران (2008)، باوارید (2007)، چان و دیگران (2008) تجدید ساختار

داخلی

ی
عل

شرایط

داخلی

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

ی

عل

  • 1

پاسخ دهید